لرزش فرمان خودرو یکی از مشکلاتی است که میتواند در خودروهای مختلف رخ دهد و باعث کاهش کیفیت و کارایی رانندگی شود. در این مقاله، به بررسی دلایل لرزش فرمان خودرو، تأثیر آن بر رانندگی، روشهای تشخیص و تعمیر آن پرداخته خواهد شد؛ با مجله خودرو یدکی شاپ همراه باشید.
آشنایی با سیستم فرمان خودرو
فرمان خودرو، قسمتی از سیستم کنترل خودرو است که برای کنترل جهت حرکت خودرو و جهت گیری آن به کار میرود. فرمان خودرو معمولا شامل یک میله و یا چرخ دستی است که به کمک آن راننده میتواند خودرو را جهت دلخواه خود حرکت دهد.
در خودروهای قدیمی، فرمان به صورت مکانیکی عمل میکرد، به این معنی که با چرخاندن فرمان، یک سیستم قواعدی به کمک لیوانکها و دندهها، به چرخهای خودرو کمک میکرد تا جهت حرکت خودرو تغییر کند.
اما در خودروهای جدیدتر، سیستم فرمان به صورت هیدرولیکی یا الکتریکی عمل میکند که باعث شده است که کاربرد آن سادهتر و دقیقتر شود. همچنین، در برخی خودروهای بسیار جدید، سیستم فرمان به صورت خودکار و با کمک سنسورها و کامپیوتر کنترل میشود.
این مقاله را حتما بخوانید: دلیل جوش آوردن ماشین در تابستان چیست؟!
در سیستم فرمان هیدرولیکی، یک پمپ هیدرولیکی برای ایجاد فشار هیدرولیکی برای جلوگیری از نیاز به قدرت فیزیکی برای چرخاندن فرمان استفاده میشود. فشار هیدرولیکی توسط یک مایع هیدرولیکی به یک سیستم بستری منتقل شده که شامل سیستم محور فرمان، رینگ فرمان و چرخهای خودرو است. با چرخاندن فرمان، فشار هیدرولیکی تغییر میکند و باعث جابجایی رینگ فرمان میشود. جابجایی رینگ فرمان در نهایت باعث چرخاندن چرخهای خودرو خواهد شد.
در سیستم فرمان الکتریکی، به جای پمپ هیدرولیکی، یک موتور الکتریکی برای ایجاد فشار هیدرولیکی بکار میرود. فشار هیدرولیکی نیز به کمک یک مایع هیدرولیکی به سیستم بستری منتقل میشود. در این سیستم، جابجایی رینگ فرمان توسط یک موتور الکتریکی کنترل شده که به صورت الکترونیکی و با کمک سنسورهای مختلف، عملکرد آن کنترل میشود. حالا برویم سراغ اینکه چرا فرمان خودرو میلرزد؟!
دلایل لرزش فرمان خودرو
لرزش فرمان خودرو به دلیل چندین علت رخ داده و عواملی همچون آسیب به سیستم فرمان و خرابی در قطعات فرمان و بالا رفتن ولتاژ بر روی فرمان از جمله این موارد هستند. در زیر به برخی از دلایل احتمالی لرزش فرمان در خودرو اشاره میکنیم:
- سایش و خرابی بلبرینگها: بلبرینگهای فرمان که در داخل راننده قرار دارند، ممکن است به دلیل خرابی، لرزشی در فرمان ایجاد کنند.
- آسیب به سیستم فرمان: اگر در سیستم فرمان خودرو آسیبی وجود داشته باشد، شاید لرزش به وجود آید. این آسیبها میتوانند شامل سایش، خرابی در جوشها، سایش در سیستم بوش، نفوذ روغن و… باشد.
- خرابی پمپ هیدرولیکی: در سیستم فرمان هیدرولیکی، پمپی برای ایجاد فشار هیدرولیکی برای جلوگیری از نیاز به قدرت فیزیکی برای چرخاندن فرمان استفاده میشود. خرابی پمپ هیدرولیکی باعث لرزش فرمان خواهد شد.
- خرابی سیستم تعلیق: سیستم تعلیق خودرو نقش مهمی در انتقال حرکت فرمان به چرخها دارد و خرابی در این سیستم لرزش در فرمان را ایجاد مینماید.
- خرابی در قطعات فرمان: قطعات فرمان خودرو شامل پمپ فرمان، سیستم هیدرولیکی و مخازن فرمان هستند. اگر هر یک از این قطعات دچار خرابی شود، ممکن بوده لرزش به وجود آید.
- لرزش در رینگهای فرمان: در بعضی از خودروها رینگهای فرمان میتوانند به دلیل سایش یا خرابی لرزشی ایجاد کنند.
- عدم تعادل فشار هوا در لاستیکها: لاستیکهایی که فشار هوای کافی ندارند نیز میتوانند باعث لرزش فرمان شوند.
- خرابی سنسورهای فرمان: در برخی خودروها، سیستم فرمان با کمک سنسورهای الکترونیکی کنترل میشود و خرابی یکی از این سنسورها امکان اینکه لرزش فرمان رخ دهد را فراهم میکند.
- بالا رفتن ولتاژ بر روی فرمان: ولتاژ بالای بر روی فرمان نیز میتواند باعث لرزش شود. این مشکل معمولا در خودروهایی رخ میدهد که از سیستم برقی پیچیدهای برای کنترل فرمان استفاده میکنند.
تاثیر لرزش فرمان خودرو بر رانندگی
لرزش فرمان خودرو میتواند تاثیرات مختلفی بر رانندگی داشته باشد، از جمله کاهش کنترل بر روی خودرو، افزایش زمان ترمزگیری، کاهش قدرت ترمز، کاهش سرعت و حتی بیتوجهی به خطرات جاده! همینطور در سرعتهای بالا اینکه شرایط رانندگی از دست راننده خارج گردد، نیز امکانپذیر بوده و احتمال رخ دادن آن وجود دارد.
تشخیص و تعمیر لرزش فرمان ماشین
برای تشخیص لرزش فرمان ماشین، راننده باید به نحو مناسبی به رفتار خودرو توجه کند. اگر لرزش در هنگام ترمز کردن رخ دهد، احتمال دارد که به خرابی در سیستم ترمز یا فرمان اشاره داشته باشد. همچنین، اگر لرزش در هنگام نوسانات سرعت اتفاق بیافتد، ممکن است نشان از خرابی در سیستم فرمان باشد.
برای تعمیر لرزش فرمان خودرو، ابتدا باید علت آن تشخیص داده شود. اگر علت آسیب به سیستم فرمان باشد، لازم است قطعات خراب را تعمیر یا تعویض کنید. همچنین اگر علت ولتاژ بالا بر روی فرمان بوده، میبایست که باید سیستم برقی بررسی و تعمیر گردد؛ در هر صورت، بهتر است این کار را توسط فنیکاران ماهر انجام داده تا از خطرات بیشتر جلوگیری به عمل آید.
توصیه ما به شما: دلیل روغن سوزی موتور خودرو را بدانید.
در مجموع میتوان گفت که لرزش فرمان خودرو یک مشکل جدی است و نباید نادیده گرفته شود. برای جلوگیری از این مشکل، بهتر است خودرو را به صورت منظم تعمیر و نگهداری کنید و در صورتی که لرزشی در سیستم فرمان به وجود آمد، بلافاصله آن را بررسی و تعمیر کرده تا از خطرات بیشتر جلوگیری نموده و رانندگی ایمنتر باشد.
علت لرزش فرمان خودرو در حالت درجا
لرزش فرمان خودرو در حالت درجا به دلایل متعددی از جمله مشکلات در سیستم فرمان، تعویض قطعهها و لوازم ماشین و عدم تعادل در ترازوی جلو تاشوی خودرو رخ خواهد داد. همچنین از سایر عللی که میتواند باعث شده تا لرزش در فرمان ایجاد شود میتواند موارد زیر باشد:
- ترازوی جلو تاشوی خودرو: اگر ترازوی جلو تاشوی خودرو به درستی تنظیم نشده باشد، لرزش فرمان در حالت درجا ایجاد خواهد شد.
- سیستم فرمان: مشکلات در سیستم فرمان خودرو مانند لولههای هیدرولیکی، پمپ فشار هیدرولیکی، و سایر قطعات میتوانند باعث لرزش فرمان در حالت درجا شوند.
- قطعات سایر اجزای خودرو: قطعات سایر اجزای خودرو مانند چرخها، تعلیق، ترمز و… هم میتوانند عامل لرزش فرمان در حالت درجا باشند.
- ترمز: در بعضی موارد، لرزش فرمان در حالت درجا ممکن است به دلیل مشکلات در سیستم ترمز خودرو شکل بگیرد.
- لاستیک: لرزش فرمان در حالت درجا ممکن است به دلیل لاستیکهایی با شرایط نامناسب باشد که میتواند به علت کیفیت پایین یا سایر مشکلات رخ دهد.
علت لرزش در فرمان در سرعت پایین
لرزش فرمان خودرو در سرعت پایین ممکن است به دلیل چندین علت مختلف باشد. به عنوان نمونه احتمالا وجود مشکلی در ترمزهای عقب یا جلوی خودرو باشد. چرا که اگر ترمزهای شما فرسایش زیادی داشته باشند، ممکن است باعث شود که فرمان شما در سرعت کمتری لرزش داشته باشد.
از دیگر دلایل لرزش فرمان در سرعت پایین میتوان به بلبرینگها اشاره کرد. بلبرینگهای خراب یا فرسوده میتواند باعث لرزش فرمان شده و نیاز است در فواصل مختلف بررسی شوند. همچنین اتصالات فرمان نیز ممکن است در طول زمان شل شوند و باعث لرزش فرمان در سرعت کمتری شوند.
از سویی دیگر اگر سطح روغن فرمان کم باشد و یا روغن فرمان کثیف باشد، میتواند باعث لرزش در فرمان ماشین شود. اگر پمپ فرمان خودرو نیز خراب شود، احتمالا از جمله علل لرزش فرمان در سرعت پایین خواهد شد.
علت لرزیدن فرمان در سرعت ۷۰ تا ۱۰۰ کیلومتر
اصلیترین دلایل لرزش فرمان خودرو در این میزان از سرعت، مشکلات بلبرینگ خودرو و تعادل در چرخها میباشد. همچنین مشکلات و فرسایش ترمزهای جلو و عقب نیز از دیگر علل لرزش فرمان در سرعت ۷۰ تا ۱۰۰ کیلومتر است.
از سویی دیگر مسائلی همچون: روغن فرمان، پمپ فرمان، اتصالات فرمان و… نیز میتواند باعث رخ دادن این اتفاق شود. البته بهتر است یک تعمیرکار ماهر و تخصصی این مسئله را بررسی کند تا دلیل اصلی لرزش فرمان را تشخیص دهد و نیز بررسی کند که آیا این مسئله با ایمنی خودرو تداوم دارد یا خیر.
دلیل لرزش فرمان ماشین در سرعت بالا
لرزش فرمان خودرو در سرعتهای بیشتر از ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت نیز همانند موارد قبلی بوده و عمده دلایل آن، قطعه بلبرینگ و مشکل در ترمزهای جلو و عقب است. همچنین میتواند بالانس نبودن چرخها، باعث شده تا لرزش فرمان ماشین را شاهد باشیم. از سویی دیگر به هم خوردن تعادل میان میلها، مشکلات جلوبندی خودرو، شلی و سفتی پیچهای فرمان ماشین، خرابی پمپ و… هم نتیجهای جزء لرزش فرمان در خودرو را در پی نخواهد داشت.
علت لرزش فرمان ماشین صفر
در برخی موارد شاهد هستیم که لرزش فرمان خودرو در ماشینهای صفر نیز رخ میدهد! این اتفاق احتمالا به کارخانه و مونتاژ ضعیف و همچنین استفاده از قطعههای بیکیفیت بر میگردد.
اگر خودروی شما تازه خریداری شده و هنوز صفر کیلومتر است ولی لرزش فرمان دارد، این ممکن است به دلیل یکی از موارد زیر باشد:
- لرزش نرمال: در برخی از خودروها، لرزش خفیفی در فرمان در سرعتهای بالا مشاهده میشود که به علت نوعی از لرزش نرمال در سیستم فرمان است. این لرزش برای کنترل خودرو بهتر است.
- عیب فنی: اگر لرزش فرمان بسیار شدید و نامعمول به نظر میرسد، احتمال بسیار به علت عیب فنی در سیستم فرمان باشد. برای رفع این مشکل بهتر است به یک تعمیرکار ماهر بروید تا دلیل اصلی مشکل را تشخیص داده و آن را برطرف کند.
بیشتر بخوانید: فیلتر کابین خودرو چه کاربردی دارد؟!
در هر صورت لرزش فرمان خودرو چه در سرعت کم، چه سرعت بالا و چه خودروی صفر خطرناک بوده و در صورتی که بیتوجه باشید، میتوان منجر به حادثه شود. بهترین راهکار برای بررسی لرزش فرمان ماشین، مراجعه به مکانیک حرفهای است و نباید آن را ساده در نظر بگیرید.
تشخیص مشکلات فرمان خودرو
همانطور که گفتیم، وجود نقص در فرمان خودرو و لرزش آن، میتوانید به حادثه منجر شده و بهتر است هرچه زودتر برای تعمیر آن اقدام شود. در این زمینه، برای تشخیص مشکلات سیستم فرمان خودرو میتوانید به روشهای زیر رجوع کنید:
- بررسی سیستم فرمان: ابتدا باید سیستم فرمان را بررسی کنید و آیا قطعات سیستم فرمان به درستی کار میکنند یا خیر. برای این کار، میتوانید به تعمیرکار متخصص مراجعه کنید و از او بخواهید که سیستم فرمان را بررسی کند.
- بررسی لولههای هیدرولیکی: در سیستم فرمان هیدرولیکی، نشتی و یا ترکیدگی لولههای هیدرولیکی میتواند باعث کاهش فشار و عملکرد نامناسب سیستم فرمان شود. در این صورت، لازم است که لولههای هیدرولیکی را بررسی کنید.
- بررسی پمپ فشار هیدرولیکی: پمپ فشار هیدرولیکی برای فرستادن مایع هیدرولیکی به قطعات سیستم فرمان و تامین فشار مورد نیاز برای عملکرد بهینه سیستم فرمان مورد استفاده قرار میگیرد. در صورت نامناسب بودن عملکرد پمپ، بهتر است آن را تعویض کنید.
- بررسی تعادل ترازوی جلو تاشوی خودرو: تعادل ترازوی جلو تاشوی خودرو نیز میتواند باعث لرزش فرمان شود. در شرایط وجود این مسئله، لازم است تا ترازوی جلو تاشوی خودرو را بررسی کرده و اقدام نمایید.
- بررسی قطعات سایر اجزای خودرو: قطعات سایر اجزای خودرو مانند تعلیق، چرخها و ترمز نیز میتوانند باعث لرزش فرمان گردند. برای بررسی این موارد نیز میبایست خودرو را به یک تعمیرکار کاربلد معرفی کنید.
نکات مهم درباره لرزش فرمان خودرو
لرزش فرمان خودرو میتواند نشانهای از خرابی در سیستم فرمان یا سایر قطعات خودرو باشد. این مشکل شاید با تعویض یا تعمیر قطعات مربوطه رفع شود. از سویی دیگر لرزش فرمان ماشین ممکن است باعث کاهش کنترل بر روی خودرو شود و باعث افزایش زمان ترمزگیری و کاهش قدرت ترمز شود.
همچنین لازم به ذکر است که علل لرزش فرمان در خودرو شامل آسیب به سیستم فرمان، خرابی در قطعات فرمان و بالا رفتن ولتاژ بر روی فرمان میشود. برای تشخیص لرزش فرمان در خودرو، راننده باید به نحو مناسبی به رفتار اتومبیل توجه کرده و در صورت لزوم، خودرو را به یک فنیکار مطمئن مراجعه کند.
نکته دیگر اینکه برای جلوگیری از لرزش فرمان خودرو، باید خودرو را به صورت منظم تعمیر و نگهداری کرد و در صورت وجود هرگونه مشکل، بلافاصله آن را برطرف نمود. همانطور که اشاره کردیم؛ لرزش فرمان ماشین میتواند به دلیل سرعت بالای خودرو، سیستم فرمان نامناسب، شیب زیاد جاده، ترکیب نامناسب لاستیکها و … نیز به وجود آید.
در صورتی که لرزش فرمان خودرو باعث ایجاد مشکلاتی مانند کاهش کنترل خودرو شود، باید بلافاصله ماشین را در جای ایمن متوقف کرده و با تعمیر آن، از صحت عملکرد فرمان خودرو اطمینان حاصل کرد.
*** سوالات متداول
۱. چه عللی باعث لرزش فرمان خودرو میشوند؟
لرزش فرمان خودرو در بیشتر مواقع به دلیل آسیب به سیستم فرمان، خرابی در قطعات فرمان، بالا رفتن ولتاژ بر روی فرمان و سایر عللی که باعث نارسایی سیستم فرمان میشوند، به وجود آید.
۲. آیا لرزش فرمان میتواند باعث کاهش کنترل خودرو شود؟
بله، لرزش فرمان خودرو باعث کاهش کنترل بر روی خودرو گردیده و افزایش زمان ترمزگیری و کاهش قدرت ترمز را نیز در پی خواهد داشت.
۳. آیا لرزش فرمان خودرو قابل تعمیر است؟
بله، لرزش فرمان ماشین قابل تعمیر است و اگر علت آن در سیستم فرمان باشد، لازم است قطعات خراب را تعمیر یا تعویض کنید. اگر علت ولتاژ بالا بر روی فرمان باشد، میبایست سیستم برقی را بررسی و تعمیر کنید.
۴. چگونه جلوی لرزیدن فرمان اتومبیل را بگیریم؟
برای جلوگیری از لرزش فرمان خودرو، باید اتومبیل را به صورت منظم تعمیر و نگهداری نموده و در صورت وجود هرگونه مشکل، بلافاصله آن را برطرف کرد. همچنین، رعایت سرعت مجاز، استفاده از لاستیکهای مناسب و جلوگیری از سوار کردن بار اضافی در خودرو نیز میتواند به جلوگیری از لرزش فرمان ماشین کمک کنند.
