تصور کنید در زمستان میخواهید سوار بر خودروی خود، به محل کار، مهمانی و… بروید اما متوجه میشوید که بخاری خودرو کار نمیکند و خراب است! تحمل سرما برای سرنشینان حتی با وجود لباس گرم امری سخت و غیر قابل تحمل هست. برخی مخاطبان این پرسش را داشته که چرا بخاری ماشین کار نمیکنه؟ و دلایل خرابی بخاری ماشین چیست؟
در این مقاله از مجله خودرو فروشگاه یدکی شاپ میخواهیم پاسخ این سوال را بدهیم.
اهمیت استفاده از بخاری ماشین در فصل سرما
بگذارید قبل از آنکه جواب سوال چرا بخاری ماشین کار نمیکند را بدهیم، کمی از اهمیت وجود بخاری ماشین صحبت کنیم! همچنین توصیه میکنیم مقاله «آماده سازی خودرو برای زمستان» را نیز بخوانید تا از اتفاقات و مشکلات اتومبیل در این فصل از سال جلوگیری کنید.
استفاده از بخاری در فصل سرما اهمیت زیادی دارد و راحتی و آسایش سرنشینان از جمله اصلیترین آنهاست. بخاری ماشین به ایجاد دمای مناسب در داخل خودرو منجر شده و آسایش سرنشینان را در شرایط سرد فراهم میآورد. همچنین سرما میتواند باعث بروز مشکلاتی مانند سرمازدگی یا کاهش تمرکز راننده گردد که استفاده از بخاری میتواند به کاهش این خطرات کمک کند.
اهمیت دیگر بهبود دید و پیشگیری از یخ زدگی است. سیستم گرمایشی ماشین باعث میشود که شیشههای خودرو از بخار و یخ زدگی پاک شوند و بهبود دید راننده فراهم گردد. جلوگیری از یخ زدگی شیشهها و دیگر قسمتهای داخلی خودرو هم در صورت وجود بخاری سالم از دیگر عوامل اهمیت محسوب میگردند.
بخاری ماشین از گرمای تولید شده توسط موتور استفاده میکند. این امر میتواند به بهبود عملکرد موتور در دماهای پایین کمک و از سرد شدن بیش از حد آن جلوگیری کند. از سوی دیگر استفاده منظم از سیستم گرمایشی خودرو حفظ سلامت و عملکرد بهینه سیستمهای مختلف ماشین را نیز بهبود میبخشد.
چرا بخاری ماشین کار نمیکنه؟
- مشکل در ترموستات ماشین
- مسدود شدن رادیاتور بخاری
- پایین بودن سطح مایع خنککننده (آب رادیاتور)
- مشکلات الکتریکی مانند فیوزهای سوخته
- کثیفی در فیلترهای خودرو
- آسیب دیدن فن بخاری
- خرابی در پمپ آب
بخاری خودرو به دلایل مختلفی میتواند کار نکند که برخی از مهمترین آنها را بالا اشاره کردیم. البته باید در نظر داشت که در بعضی اوقات بخاری هیچونه فعالیتی از خود نشان نداده و روشن هم نمیشود که به معنای خرابی به یکی از دلایل بالا میتواند مرتبط باشد. در برخی موارد نیز روشن شده ولی گرمایش خوبی نداشته و گرمایی که میدهد مطلوب و مناسب نیست و تأثیری نخواهد داشت که میبایست توسط تعمیرکار بررسی شود.
۵ علت خرابی بخاری خودرو
۱. کار نکردن بخاری ماشین به خاطر خرابی ترموستات
خرابی ترموستات میتواند یکی از دلایل اصلی کار نکردن بخاری ماشین باشد. این بخش از ساختار خودرو وظیفه تنظیم دمای موتور را بر عهده دارد و به طور خودکار جریان مایع خنککننده را بین موتور و رادیاتور کنترل میکند تا موتور به دمای بهینه برسد. حال اگر ترموستات خودرو به درستی کار نکند، در حالت بسته باقی مانده و اجازه نمیدهد مایع خنککننده به رادیاتور و بخاری برسد. این امر باعث میشود که بخاری نتواند گرما تولید کند.
در نتیجه اگر ترموستات خراب باشد و به درستی باز نشود، موتور ممکن است به دمای مناسب نرسیده که در این حالت، مایع خنککننده به اندازه کافی گرم نمیشود و بخاری نمیتواند هوای گرم را تولید نماید. همچنین در برخی موارد، ترموستات امکان داشته به طور متناوب باز و بسته شود، که در نهایت باعث نوسانات دما در بخاری شده و عملکرد آن را مختل میکند.
برای تشخیص خرابی ترموستات، میتوان به رفتار دمای موتور و عملکرد بخاری توجه کرد. اگر دما خیلی ناگهانی افزایش یا کاهش یابد یا بخاری به طور ناگهانی کار نکند، ممکن است ترموستات مشکل داشته باشد. در این صورت، بهترین راهکار تعویض آن است.
۲. کاهش آب رادیاتور و هوا در بخش خنککننده
وجود هوا در قسمت خنککننده موتور و کم بودن میزان آب رادیاتور نیز میتواند تأثیرات منفی بر عملکرد بخاری ماشین داشته باشد و جلوی فعالیت آن را بگیرد.
وجود هوا در سیستم خنککننده میتواند مانع از انتقال حرارت مؤثر مایع خنککننده شود. این امر باعث میشود که مایع خنککننده به اندازه کافی گرم نشود و بخاری نتواند هوای گرم تولید کند. وجود هوا میتواند باعث نوسانات دما در سیستم خنککننده شده و عملکرد بخاری را مختل کند. لازم است بدانید که در این صورت نقاط داغ در موتور شکل گرفته که میتواند به قطعات موتور آسیب برساند.
اگر بخاری ماشین کار نمیکند میتواند به دلیل ناکافی بودن میزان و یا یخ زدگی آب رادیاتور هم باشد؛ زیرا با کم بودن آب رادیاتور، فشار سیستم کاهش مییابد و کارایی بخاری پایین میآید. همچنین مایع خنککننده ناکافی نمیتواند به دمای مناسب برسد، بنابراین بخاری نمیتواند هوای گرم تولید کند.
راهحل چیست؟ برای رفع مشکل وجود هوا در سیستم، میتوان از روشهای خاصی برای هواگیری سیستم خنککننده استفاده کرد. در خصوص آب رادیاتور نیز اطمینان از وجود مقدار کافی مایع و استفاده از محصول با کیفیت عملکرد بخاری را بهبود میبخشد.
۳. کار نکردن بخاری به علت خرابی فن
خرابی فن بخاری اتومبیل هم میتواند یکی از دلایل اصلی کار نکردن بخاری باشد. این فن به طور مداوم در حال کار هست تا هوای گرم را به گردش درآورد و این وظیفه را دارد که هوای گرم تولید شده توسط سیستم گرمایش را به داخل کابین منتقل کند.
این عامل پیچیده نیست و اگر فن بخاری خراب باشد یا به درستی کار نکند، هوای گرم نمیتواند به داخل ماشین انتقال پیدا کرده و در نتیجه بخاری کار نخواهد کرد. خرابی در اتصالات الکتریکی، سوختن فیوز یا مشکلات در سوئیچ فن میتواند باعث عدم کارکرد فن شود. همینطور اگر کانالهای هوای بخاری مسدود شده باشند، فن نمیتواند هوای گرم را به درستی به داخل کابین منتقل نموده که در این صورت، فن نمیچرخد و خراب شده است. اطمینان از سالم بودن اتصالات برقی و سوئیچ فن میتواند به رفع مشکل کمک کند، اما در صورت خرابی فن، تعویض آن بهترین راهکار است.
خواندن این مقاله را از دست ندهید: دلیل روشن نشدن ماشین در هوای سرد
۴. گرفتگی رادیاتور بخاری
رادیاتور بخاری به عنوان یک مبدل حرارتی عمل نموده که مایع خنککننده گرم شده توسط موتور را دریافت کرده و گرما را به هوای اتاق میرساند. این فرآیند به بخاری اجازه میدهد تا هوای گرم تولید کند. حال گرفتگی رادیاتور بخاری در ماشین، میتواند باعث مشکلاتی گردد.
ممکن است رسوبات، زنگزدگی یا آلودگیها در داخل رادیاتور تجمع یابند و جریان مایع رادیاتور را مسدود کنند. وقتی رادیاتور بخاری مسدود شود، مایع مورد اشاره نمیتواند به درستی جریان یابد و در نتیجه بخاری امکان تولید هوای گرم را ندارد و این وضعیت باعث میشود که هوای سرد به داخل کابین وارد گردد.
معیوب شدن رادیاتور بخاری میتواند به دو دلیل نشتی مایع خنککننده و آسیبهای فیزیکی یا خوردگی شکل بگیرد. در صورت گرفتگی، میتوان این قسمت را شستشو داد تا رسوبات و آلودگیها پاک شوند. اگر رادیاتور معیوب شده یا نشتی داشته باشد، تعویض آن تنها اقدام موثر میباشد.
۵. وجود مشکل در قطعه واترپمپ
خرابی یا ضعیف شدن واترپمپ میتواند تأثیر قابل توجهی بر عملکرد بخاری خودرو داشته باشد. واترپمپ وظیفه دارد مایع خنککننده را در سیستم خنککننده موتور به جریان اندازد. حال اگر به درستی کار نکرده یا ضعیف شده باشد، جریان مایع کاهش مییابد. این امر میتواند منجر به عدم رسیدن مایع خنککننده گرم به رادیاتور بخاری گردیده و در نتیجه بخاری کار نکند و عملکرد نامناسب آن رخ بدهد.
دیگر دلایل کار نکردن بخاری ماشین
از جمله موارد دیگر که باعث شده تا بخاری در ماشین کار نکند، مشکل در هسته این قسمت است. هسته بخاری از لولههای فلزی و فینهای حرارتی تشکیل شده و نقش حیاتی در تأمین گرما برای کابین خودرو دارد. بدون آن، سیستم گرمایش خودرو قادر به تولید هوای گرم نخواهد بود. مشکلات الکتریکی مانند فیوزهای سوخته، خرابی رله و یا اتصالات خراب؛ و همچنین مشکل در سنسورهای دما، عدم سالم بودن موتور دمنده، و کثیفی و انسداد در فیلترها هم باعث عدم کارکرد بخاری خواهند شد.
سوالات کاربران درباره گرم نکردن بخاری ماشین
۱. چرا بخاری ماشین باد سرد میزند؟
باد سرد معمولاً به دلیل کم بودن سطح آب رادیاتور یا وجود هوا در سیستم خنککننده است. وقتی ضدیخ کافی نباشد یا مسیر جریان آب به مبدل حرارتی مسدود شود، هوای گرم تولید نخواهد کرد. اینجا، بررسی سطح معین و تعویض ضد یخ و هواگیری سیستم اولین گام رفع مشکل است.
۲. خرابی ترموستات باعث کار نکردن بخاری میشود؟
بله، ترموستات وظیفه کنترل دمای موتور را دارد. اگر در حالت باز گیر کند، موتور به دمای مناسب نمیرسد و آب گرم وارد رادیاتور بخاری نمیگردد. تعویض ترموستات معیوب اکثراً مشکل را برطرف کرده و باعث گرم شدن سریعتر سیستم در هوای سرد میشود.
۳. نقش پمپ آب در عملکرد بخاری چیست؟
پمپ آب گردش مداوم مایع خنککننده بین موتور، رادیاتور و بخاری را برقرار میکند. اگر پمپ ضعیف یا خراب شود، گردش آب کاهش مییابد و بخاری توان انتقال گرما را از دست میدهد.
۴. چرا فقط در حالت دور موتور بالا، بخاری گرم میکنه؟
این وضعیت نشانگر وجود هوا یا گرفتگی جزئی در مدار خنککننده است. در دور موتور بالا، پمپ آب فشار بیشتری اعمال کرده و موقتاً جریان برقرار میشود. هواگیری کامل و شستوشوی رادیاتور بخاری میتواند مشکل را دائمی رفع نموده و دمای مناسب را در همه دورها حفظ کند.
۵. آیا فیلتر یا دریچه هوای کابین روی گرمای بخاری اثر دارد؟
بله، فیلتر هوای کابین اگر کثیف یا مسدود شود، جریان هوای گرم را محدود کرده و باعث میشود گرما ضعیف به اتاق برسد. همچنین خرابی موتور دمنده یا بسته بودن دریچهها میتواند موجب توزیع نامتعادل گرما شود.
۶. استفاده از ضدیخ نامناسب باعث از کار افتادن بخاری میشود؟
بله، زیرا ضدیخ نامناسب یا رقیقشده ممکن است خاصیت انتقال حرارت را پایین آورده و رسوب ایجاد کند که مسیر ورود آب گرم به بخاری را مسدود خواهد شد. استفاده از ضدیخ استاندارد با ترکیب مناسب اتیلنگلیکول و افزودنی ضدخوردگی، عمر سیستم گرمایش را بالا میبرد.
چگونه جلوی خرابی بخاری خودرو را بگیریم؟
مهمترین و سادهترین راهکار برای جلوگیری از خرابی بخاری ماشین و حفظ عملکرد بهینه آن، بررسی دورهای بخشهای مختلف اتومبیل است که هم به سلامت بخاری منجر میشود و هم شما را از وجود مشکلات در سایر بخشهای ماشینتان آگاه میکند.
توصیه میکنیم مایع خنککننده را منظم تعویض کنید تا از تجمع رسوبات و آلودگیها جلوگیری شود. و البته از محصولی استفاده کرده که با مشخصات خودرو سازگار باشد.
بررسی واترپمپ، لولهها و اتصالات و فعالیت درست آنها نیز حائز اهمیت است. در صورت مشاهده گرفتگی، هسته بخاری را نیز بشورید تا از مسدود شدن آن جلوگیری به عمل آید. علاوه بر این، به نشانههای خرابی مانند کاهش دما، نشتی آب رادیاتور یا صدای غیرعادی و ناهنجار توجه و در صورت مشاهده، به تعمیرگاه بروید و از مکانیک بخواهید سیستم خنککننده و بخاری را بررسی کند.
در پایان، اگر به لوازم یدکی خودروهای مزدا نیاز داشته و قطعاتی همچون دسته موتور، کاسه نمد، رادیاتور مزدا، فیلتر هوا، دینام و… را نیاز دارید، میتوانید از طریق فروشگاه یدکی شاپ مزدا اقدام کنید. همچنین در خصوص سیستم گرمایشی خودرو و بخاری نیز، اگر سوالی دارید، میتوانید در قسمت نظرات پرسیده تا پاسختان را به صورت دقیق بدهیم.
بیشتر بخوانید: راهکار جلوگیری از خوابیدن باتری خودرو
