در هر خودروی مدرن، تسمه دینام به عنوان یک عنصر حیاتی شناخته میشود. وظیفه این تسمه، فراهم کردن انرژی برای دینام و همچنین کمک به کارکرد سایر اجزای مهم مانند واتر پمپ، کمپرسور و پمپ هیدرولیک است. عملکرد درست این قطعه بر تأمین برق و کارایی کلی اتومبیل تأثیرگذارست اما گاهی شاهد شنیدن صدای جیر جیر تسمه دینام هستیم! وجود این مسئله میتواند سیستم برقی خودرو را دچار اختلال کرده و مشکلات متعددی را در پی داشته باشد.
رفع صدای جیر جیر تسمه دینام با چند راهکار قابل حل شدن است؛ که در این مقاله از وبسایت لوازم یدکی مزدا یدکی شاپ به این راهکارها اشاره خواهیم داشت.
آشنایی با کلیت تسمه دینام
تسمه دینام یکی از اجزای حیاتی در سیستم برقی خودرو به شمار میرود و نقش مهمی در عملکرد بهینه موتور و دیگر قطعات ایفا میکند. این تسمه به عنوان یک واسطه، انرژی مکانیکی تولید شده توسط موتور را به بخش دینام انتقال داده و در نتیجه برق مورد نیاز را تأمین میکند. این تسمه از مواد لاستیکی مقاوم ساخته میشود و طراحی آن به شکل V است تا بهترین چسبندگی را با پولیها ایجاد کند. با چرخش موتور، تسمه دینام نیز به حرکت در میآید و در نتیجه، دینام تولید برق را فراهم مینماید.
شنیدن صدای جیر جیر تسمه دینام این احتمال را میدهد که قطعه آسیب دیده و خراب گشته که این نشانهها را میتوان در موارد زیر خلاصه کرد:
- صدای غیرعادی: اگر از ناحیه موتور صدای جیرجیر یا خشخش شنیده شود، ممکن است به سایش یا پارگی تسمه اشاره داشته باشد.
- کاهش عملکرد سیستم برقی: در صورتی که دینام به درستی کار نکند، باتری خودرو به خوبی شارژ نخواهد شد.
- مشکلات در فرمانپذیری: در خودروهایی با سیستم فرمان هیدرولیک، خرابی تسمه میتواند منجر به سنگین شدن فرمان شود.
شناسایی صدای جیر جیر تسمه دینام
در خصوص صدای جیر جیر تسمه دینام، برای حل مشکل این صدا، اولین گام شناسایی منبع تولید صدا است. برای این کار، به علائم زیر دقت کنید.
۱. ثبات صدا گام نخست است! آیا صدای جیرجیر هنگام روشن کردن خودرو به طور مداوم شنیده میگردد؟ اگر این صدا از زیر کاپوت یا ناحیه موتور به گوش میرسد، احتمالاً منبع آن تسمه دینام یا تسمه محرک است.
۲. نحوه تشخیص دیگر، بلندی و شدت صدا هست. در مدلهایی مانند پژو ۲۰۶ و تیبا، ممکن است صدای تسمه دینام در هنگام شتابگیری ناگهانی بیشتر و تهاجمیتر شود. همچنین، شرایط جوی مانند باران یا رطوبت میتواند این صدا را تشدید کند که البته به تشخیص آن منجر میشود.
۳. روش سوم، عملکرد هیدرولیک فرمان میباشد. اگر متوجه شدید که چرخاندن فرمان برقی سختتر گردیده، این نیز میتواند نشانهای از مشکل در تسمه دینام باشد. در این حالت، عملکرد سیستم هیدرولیک امکان داشته تحت تأثیر قرار گیرد و خود را نشان دهد.
۴. مشکلات سیستمهای دیگر هم میتواند در شناسایی صدای جیر جیر تسمه دینام به چشم بیاید! به این معنا که با گذشت زمان، مشکلاتی در سیستمهای مرتبط مانند دینام، پمپ آب یا پمپ هیدرولیک به وجود آید. برای مثال، اگر خودرو به طور مداوم داغ میشود و صدای تق تق یا جیرجیر از آن شنیده میشود، این عامل، نشاندهنده خرابی احتمالی پمپ آب هست و به خرابی تسمه دینام اشاره میکند.
همچنین باید توجه داشت که اگر لوازم یدکی تسمه به درستی عمل نکند، چراغ قسمت داشبورد خودرو روشن نخواهد شد.
دلایل صدای جیر جیر تسمه دینام
صدای جیر جیر از تسمه دینام از چیست؟ پاسخ این سوال را میخواهیم در ادامه بدهیم که به صورت خلاصه میتوان گفت دلایلی همچون: جنس بیکیفیت تسمه، عمر بیش از حد آن، خرابی در فولی، خیس بودن تسمه، آسیب قسمت یاتاقان و شل بودن تسمه دینام، دلایل صدای جیر جیر تسمه دینام هستند.
شل بودن تسمه دینام
یکی از اصلیترین دلایل صدای جیر جیر از تسمه، شل بودن آن است. با گذشت زمان و استفاده مداوم، تسمهها به تدریج دچار سایش شده و از حالت استاندارد خود خارج میشوند. همچنین در هنگام نصب یا تعویض تسمه، اگر تنظیمات به درستی انجام نشود، احتمال شل شدن آن وجود دارد. خرابی یا سایش در پولیها و رطوبت، دماهای بسیار بالا یا پایین نیز منجر به شل شدن تسمه دینام میشوند. نشانه آن نیز صدای جیرجیر هنگام روشن شدن موتور یا در حین حرکت است.
بیکیفیت بودن تسمه
استفاده از تسمه با جنس نامناسب میتواند مشکلاتی را به همراه داشته باشد که خود را با صدای جیر جیر نشان میدهد. تسمههایی که از مواد با کیفیت پایین ساخته شدهاند، به سرعت دچار سایش میشوند و عمر کوتاهتری دارند؛ و در نتیجه، نیاز مکرر به تعویض آنها وجود خواهد داشت. همینطور، جنس بد قطعه باعث شده تا تسمه به خوبی منعطف نباشد و پس از مدت کوتاهی پارگی تسمه در هنگام کار رخ میدهد.
لازم به ذکر است که جنس بیکیفیت تسمه دینام بر عملکرد سیستمهای مرتبط مانند هیدرولیک فرمان و کمپرسور کولر تأثیر گذاشته، و نمیتواند نیروی لازم را نیز به دینام و سایر اجزا منتقل کند.
کهنگی و فرسودگی قطعه
دلیل دیگر شنیدن صدای دلخراش از تسمه، کهنگی و فرسودگی آن است. نه تنها این قطعه، که دیگر لوازم یدکی خودرو مهم نیز پس از مدتی فرسوده شده و باید عوض شوند. بسته به جنس کالا و مدل خودرو توصیه میشود که پس از پیمودن مسافتی بین ۵۰.۰۰۰ تا ۱۱۰.۰۰۰ کیلومتر، تسمه جدید را با قدیمی جایگزین کنید.
عدم تعویض به موقع این تسمه میتواند منجر به پارگی ناگهانی آن شود، که این امر ممکن است در زمانهای غیرمنتظره و در حین رانندگی اتفاق بیفتد. یکی از نشانههای مشکل در تسمه دینام، صدای خشک و ناهنجار آن است که ناشی از اصطکاک مداوم و حرکتی میباشد. علاوه بر این، اگر پولی که تسمه روی آن قرار دارد شروع به لغزش کند، تسمه دینام نیز امکان داشته دچار لغزش گردیده و صدای جیغ و جیر جیر تولید کند.
مشکل در قسمت یاتاقان فولی
یاتاقان فولی نیز یکی دیگر از اجزای کلیدی در سیستم موتور تومبیل است که به عنوان محور چرخش فولیها عمل میکند. خرابی این یاتاقان میتواند تأثیرات جدی بر عملکرد تسمه و به طور کلی بر کارکرد موتور داشته باشد. علت خرابی یاتاقان را میتوان «سایش و فرسایش طبیعی، کمبود روغن، بار اضافی و ورود ذرات خارجی یا آلودگی به سیستم» دانست.
اما خرابی یاتاقان فولی چه تأثیری بر تسمه دینام دارد؟! مسئله اول عدم هماهنگی حرکت هست که خرابی یاتاقان فولی میتواند منجر به عدم هماهنگی در حرکت فولیها گردیده و این وضعیت سبب ایجاد تنشهای اضافی بر روی تسمه میشود. همچنین اگر یاتاقان فولی به درستی عمل نکند، تسمه دینام زودتر از موعد دچار سایش و پارگی خواهد شد. در نهایت هم باعث ایجاد صداهای غیرعادی در موتور میشود.
خیس شدن تسمه دینام
دیگر دلیل صدای جیر جیر تسمه دینام، خیس شدن آن است. این مورد میتواند به این دلیل اتفاق افتد که مخزنهای رادیاتور و شیشهشور در نزدیکی تسمه جای گرفتهاند و هنگام پر کردن آنها، مایع روی تسمه ریخته و صدای ناهنجار از آن شنیده شود. در کنار این مورد، باران و رطوبت هم میتوانند به تسمه دینام آسیب برسانند و باعث خیس شدن آن شوند. و علت دیگر شستشوی نادرست یا استفاده از فشار آب زیاد است که در ناحیه موتور میتواند منجر به خیس شدن تسمه دینام شود.
با خیس شدن قطعه، کاهش چسبندگی آن به پولیها، افزایش سایش تسمه، عدم کارکرد و تولید برق کافی رخ داده و در نهایت خطر پارگی آن افزایش مییابد که میتواند پیامدهای جدی برای موتور به همراه داشته باشد.
صدای جیر جیر تسمه دینام از چیه؟
اقدامات رفع صدای جیر جیر تسمه دینام
در ابتدا تسمه را بررسی کنید. اگر علائم سایش، ترکخوردگی یا آسیب مشاهده کردید، ممکن است نیاز به تعویض داشته باشد و جزء این، اقدامی صورت نمیگیرد! در نظر داشته باشید که عدم تعویض تسمه دینام میتواند مشکلاتی در خودرو و هزینهها را در پی داشته و ایمنی سرنشینان را به خطر اندازد. سپس مطمئن شوید که تسمه به درستی کشیده شده است. تسمه باید نه خیلی شل و نه خیلی سفت باشد.
اگر تسمه شل است، میتوانید آن را تنظیم کنید. برای این کار اول پیچهای نگهدارنده دینام یا فولی را شل کنید. بعد دینام را به سمت عقب یا جلو حرکت دهید تا کشش مناسب ایجاد شود. در نهایت، پس از تنظیم، پیچها را محکم ببندید.
برای رفع صدای جیر جیر تسمه دینام، توجه به یاتاقانها و پولیها هم اهمیت دارد. بررسی کنید که اگر آلودگی، سایش یا خرابی در آنها وجود دارد، باید تعمیر یا تعویض شوند. همچنین مطمئن گردید که پولیها به راحتی و بدون هیچ مقاومتی میچرخند.
-
رفع صدای جیر جیر در تسمه دینام با صابون و روغن
در کنار موارد بالا، در برخی موارد، میتوانید از اسپریهای مخصوص روانکننده برای کاهش صدا استفاده کنید. این کار اصطکاک بین تسمه و پولیها را کاهش میدهد. از سویی دیگر، روغن کاری تسمه دینام به طور مستقیم توصیه نمیشود، زیرا روغن میتواند باعث لغزش و کاهش اصطکاک بین تسمه و پولیها شود و در نتیجه عملکرد تسمه را تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، در برخی موارد، میتوان تنها با چند قطره خیلی کم برای کاهش صدای جیر جیر استفاده کرد.
همچنین استفاده از صابون و مایع ظرفشویی هم میتواند اقدامی کاربردی تلقی شود تا برای مدتی هم که شده صدای ناهنجار را نشنوید! کافیست که مقداری صابون را با آب مخلوط کرده و یا به جای صابون از مایع ظرفشویی بهره برده و سپس میزان کمی از آن را روی تسمه و شیارهای آن بریزید.
پس از انجام موارد بالا، اطمینان حاصل کنید که تسمه به درستی تنظیم شده است. هم تسمه و هم گرد و غبار و آلودگی روی پولیها را با استفاده از یک پارچه تمیز کنید. در نهایت اگر مشکل ادامه داشت یا صدای جیر جیر به نظر جدی میرسد، بهتر است به یک تعمیرگاه معتبر مراجعه کنید.
جمعبندی مقاله
صدای جیر جیر تسمه دینام یکی از مشکلات رایج در خودروهاست که میتواند ناشی از عوامل مختلفی مانند سایش، ترک، تنظیم نامناسب یا آلودگی پولیها باشد و بیتوجهی به آن جدای از خسارات مالی و عملکرد خودرو، میتواند ایمنی افراد حاضر در اتومبیل را تهدید کند.
برای رفع این مشکل، بررسی وضعیت تسمه از نظر وجود سایش، ترک و یا آسیبهای دیگر نخستین اقدام است. از تنظیم صحیح تسمه هم مطمئن شده زیرا تسمهای که خیلی شل یا خیلی سفت باشد میتواند باعث ایجاد صدا شود. چک کردن و تمیزی پولیها را از یاد نبرید و در نهایت اگر همچنان صدای جیرجیر تسمه دینام به گوش میرسد شاید زمان تعویض آن فرا رسیده و بهتر است که به یک تعمیرکار کاربلد مراجعه شود.
——— بیشتر بخوانید ———
زمان تعویض تسمه تایم همه خودروها یکسان است؟
