دیسک و صفحه کلاچ یکی از اجزای مهم سیستم کلاچ در خودرو است که وظیفه انتقال و قطع قدرت موتور به جعبه دنده را بر عهده دارد. این صفحه از یک دیسک ساخته شده که با فشار دادن پدال کلاچ، از فشار بین موتور و جعبه دنده آزاد میشود. زمان تعویض صفحه کلاچ بستگی به دلایلی دارد که در این مقاله به آنها اشاره خواهیم داشت.
عملکرد صفحه کلاچ هم به این صورت هست که وقتی پدال کلاچ فشرده میشود، صفحه کلاچ از فلایویل (پره چرخان موتور) جدا میشود و این امر اجازه میدهد که دندهها تغییر کنند بدون اینکه موتور و جعبه دنده به هم متصل باشند. وقتی پدال کلاچ رها میشود، صفحه کلاچ دوباره به فلایویل فشار میآورد و قدرت موتور به جعبه دنده منتقل میشود.
کیفیت و وضعیت صفحه کلاچ میتواند تأثیر زیادی بر روی عملکرد خودرو و نرمی انتقال دندهها داشته باشد. در صورت خرابی یا سایش صفحه کلاچ، ممکن است مشکلاتی همچون لغزش دنده یا سختی در تغییر دنده به وجود آید که نیازمند تعویض صفحه کلاچ خواهید بود.
نحوه کار صفحه کلاچ در ماشین دندهای
قبل از اینکه به زمان مناسب برای تعویض صفحه کلاچ بپردازیم، ابتدا میخواهیم درباره فعالیت آن توضیحاتی بدهیم. صفحه کلاچ یک صفحه فلزی است که دارای لنتهای مشکی رنگ است. در مرکز این صفحه، یک سوراخ شیاردار قرار داشته که شفت گیربکس را در خود جای داده است. این صفحه به همراه یک دیسک فنردار فلزی، به فلایویل متصل میشود. شفت ورودی گیربکس از طریق این سوراخ به صفحه کلاچ متصل میشود.
زمانی که موتور خودرو روشن است، نیروی میللنگ به واسطه فلایویل به این قطعه حیاتی انتقال مییابد. از آنجا که این صفحه با شفت در ارتباط است، خواهد توانست که دندههای گیربکس را منجر به حرکت نماید.
اگر راننده نیاز داشته باشد که نیروی موتور به گیربکس قطع گردد، میبایست پدال کلاچ را فشار داده که این پدال از طریق سیم کلاچ به بلبرینگ کلاچ که بر روی شفت گیربکس جای گرفته فشار را وارد مینماید..
بلبرینگ کلاچ نیز با اعمال فشار بر روی فنرهای دیسک کلاچ، آن را از صفحه کلاچ جدا نموده که در این حالت، وقتی دیسک فشاری بر صفحه اعمال نمیکند، نیروی موتور به گیربکس منتقل نمیشود. در این شرایط، راننده میتواند دنده را تعویض کند. با رها نمودن پدال، همه چیز به شکل حالت قبلی رفته و نیروی موتور دوباره به قسمت گیربکس مزدا و هر خودرویی منتقل میگردد.
زمان تعویض صفحه کلاچ
هر قطعه یدکی نیاز به تعویض دارد که زمان آن بسته به عوامل مختلفی بوده و تعویض صفحه کلاچ نیز نشانههای خود را دارد. باید بدانید که صفحه کلاچ خودروها میبایست بعد از طی مسافت مشخصی تعویض شوند. این مسافت معمولاً بین ۵۰,۰۰۰ تا ۱۰۰,۰۰۰ کیلومتر است، اما این مقدار بسته به نوع خودرو و نحوه رانندگی میتواند متفاوت باشد. رانندگی در شرایط سخت، ترافیکهای سنگین و استفاده مکرر از کلاچ میتواند این زمان را کاهش دهد. عواملی هم وجود داشته که در ادامه توضیح میدهیم.
چطور بفهمیم زمان تعویض صفحه کلاچ فرا رسیده است؟
۱. سفت شدن پدال کلاچ
سفتی پدال این بخش از ماشین میتواند نشانهای از نیاز به تعویض دیسک و صفحه کلاچ باشد. هرچند ممکن است مشکل از خراب شدن سیم کلاچ نیز ناشی شود، اما اگر با سفت شدن پدال کلاچ مواجه هستید، باید به این نکته توجه کنید که امکان داشته در آینده نزدیک کیت کلاچ خودرو به طور کامل دچار خرابی گردد. به گونهای که حتی اگر موتور را روشن کنید و سعی در جا زدن دنده داشته باشید، خودرو به هیچ وجه حرکت نکند. در چنین شرایطی، صفحه کلاچ به طور کامل لنت خود را ساییده و نیاز به تعویض با یک کیت جدید دارد.
۲. عدم ایجاد ارتباط بین سرعت و دور موتور
عدم تطابق مناسب بین سرعت و دور موتور اتومبیل میتواند نشانهای از مشکلاتی در سیستم انتقال قدرت باشد. به عنوان نمونه، برخی ماشینها در دنده چهار معمولاً باید در دور موتور ۳۰۰۰، قادر به حرکت با سرعتی در حدود ۸۵ کیلومتر در ساعت باشند. اما اگر در چنین شرایطی سرعت خودرو از ۶۵ یا ۷۵ کیلومتر فراتر نرود، این موضوع میتواند به عنوان هشداری از خرابی و زمان تعویض صفحه کلاچ تلقی نمود.
۳. پرتاب پا و ایجاد صدا دنده
اگر هنگام برداشتن پا از روی پدال کلاچ، پایتان به شدت به عقب بر میگردد یا در حین تعویض دنده صدای زیاد و یا عجیب به گوش میرسد، این علائم نیز میتواند نشاندهنده نیاز به تعویض صفحه کلاچ ماشین باشد.
۴. سختی تعویض دنده
سختی در تعویض دنده میتواند یکی از نشانههای مهمی باشد که نشاندهنده نیاز به تعویض صفحه کلاچ است. زمانی که صفحه کلاچ به درستی عمل نکند، انتقال قدرت بین موتور و جعبه دنده دچار اختلال میشود و این امر باعث میشود که تعویض دندهها سختتر و نامناسبتر انجام گیرد. در چنین حالتی، ممکن است احساس کنید که دندهها به راحتی جا نمیزنند یا نیاز به فشار بیشتری برای تغییر دنده دارید. این حالت میتواند به مرور زمان منجر به آسیبهای جدیتری در سیستم انتقال قدرت شود.
۵. لرزش ماشین هنگام حرکت
یکی دیگر از عوامل تشخیص تعویض صفحه کلاچ میتواند لرزش اتومبیل به هنگام حرکت ابتدایی است. چنانچه دیسک و صفحه خودروتان ایراد داشته باشد، هنگام شروع حرکت خودرو در دنده یک، ماشین دچار لرزش میگردد. این مسئله نشاندهنده خرابی فنرهای دیسک و فنرهای صفحه کلاچ میباشد که میبایست آنها را تعویض نمود.
۶. خاموش نشدن اتومبیل
اگر خودرو را در دنده ۲ قرار داده و آن را رها کنیم و اتومبیل خاموش نشود، این امر نیز میتواند نشانهای از فرسودگی صفحه کلاچ و نیاز به تعویض آن باشد چرا که عمر خود را کرده است. در شرایط عادی، انتظار میرود که وسیله نقلیه در این وضعیت خاموش شود.
علائم خرابی و تمام شدن صفحه کلاچ
علائم هشدار دهندهای هستند که به راننده نشان داده صفحه کلاچ خراب و تمام شده است! مثلا اتمام دیسک کلاچ یکی از اصلیترین آنهاست. کلاچ وظیفه ایجاد اصطکاک با صفحه را بر عهده دارد. زمانی که لنت کلاچ تمام میشود، انتقال نیرو کاهش یافته و باعث سایش دیسک بر صفحه میگردد. علائم اتمام دیسک کلاچ شامل کاهش شتاب خودرو، ضعف در کشش در سربالاییها و ایجاد سر و صدا است.
مورد دیگر میتواند داغی دیسک و صفحه باشد. باید ذکر کرد که داغی دیسک و صفحه کلاچ به افزایش دما ناشی از اصطکاک در هنگام کارکرد کلاچ مربوط میشود. این داغی میتواند به کاهش کارایی کلاچ و آسیب به اجزای آن منجر شود. همچنین، داغی بیش از حد ممکن است باعث ایجاد سایش سریعتر دیسک و صفحه گردد و عمر آنها را کاهش دهد. بنابراین، کنترل دما و جلوگیری از داغ شدن بیش از حد کلاچ از اهمیت بالایی برخوردار است تا عملکرد بهینه خودرو حفظ شود و هزینههای تعمیرات کاهش یابد.
سوختن صفحه کلاچ خودرو نیز نشان دهنده خرابی این قطعه مکانیکی هست. سوختن صفحه کلاچ به معنای آسیب دیدن دیسک کلاچ به دلیل داغ شدن بیش از حد و سایش شدید است. این مشکل معمولاً به دلیل استفاده نادرست از کلاچ، مانند رها نکردن کامل کلاچ یا استفاده مکرر از آن در ترافیک ایجاد میشود. علائم سوختن صفحه کلاچ شامل کاهش شتاب خودرو، صدای غیرطبیعی هنگام تعویض دنده، و لرزش در هنگام حرکت است.
رایجترین نشانههای خرابی و زمان تعویض صفحه کلاچ را میتوانیم مواردی همچون: بهم ریختن تنظیمات صفحه کلاچ، الودگی این قطعه، سوختن کلاچ و تاب بر داشتن دیسک و صفحه نام ببریم.
عوارض عدم تعویض صفحه کلاچ
عدم تعویض صفحه کلاچ به مرور زمان میتواند عوارض جدی بر عملکرد خودرو و ایمنی رانندگی داشته باشد. به عنوان مثال، یکی از این عوارض کاهش عملکرد موتور است. اگر صفحه کلاچ به درستی عمل نکند، امکان داشته موتور نتواند به طور مؤثری قدرت را به چرخها منتقل کند، که منجر به کاهش شتاب و عملکرد خودرو خواهد شد. همچنین استفاده طولانی مدت از یک صفحه کلاچ فرسوده میتواند به جعبه دنده آسیب برساند و این آسیبها میتوانند هزینههای تعمیرات را به شدت افزایش دهند.
از سویی در نظر داشته باشید که در شرایطی که صفحه کلاچ به درستی عمل نکند، امکان کنترل خودرو در شرایط اضطراری کاهش مییابد. این مسئله امری مهم بوده که میتواند خطرات جدی برای راننده و سایر کاربران جاده ایجاد کند و برای حفظ سلامت جان خود و افراد دیگر میبایست به آن توجه نمود.
در نهایت، نادیده گرفتن نیاز به تعویض صفحه کلاچ میتواند منجر به هزینههای بالاتر برای تعمیرات بعدی شود. به جای صرف هزینه برای تعویض صفحه کلاچ، ممکن است نیاز به تعویض جعبه دنده یا سایر قطعات مرتبط نیز پیش آید.
چه زمانی دیسک و صفحه را عوض کنیم؟
هر خودرویی متفاوت بوده و بر همین مبنا و البته کارکرد آن میبایست قطعه را تعویض کرد. ما چند مورد از خودروهای پرمصرف در بازار را ذکر میکنیم.
برای دیسک و صفحه استاندارد و باکیفیت پراید، انتظار میرود که طول عمر آنها حداقل به ۱۱۰ هزار کیلومتر برسد. خودروی ال ۹۰ که در بازار فراوان هست نیز، دیسک و صفحهای با دوام بیشتر نسبت به دیگر محصولات داخلی دارد و در شرایط عادی میتوان انتظار داشت که این قطعه تا ۳۰۰ الی ۳۳۰ هزار کیلومتر فعالیت نماید.
همچنین تعویض صفحه کلاچ در سمند معمولاً بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار کیلومتر رخ میدهد. زمان تعویض صفحه کلاچ در خودروهای مزدا ۳ و مزدا نیو هم معمولاً بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار کیلومتر است که البته این مقدار میتواند بسته به شرایط رانندگی، نوع استفاده و نگهداری خودرو متفاوت باشد. خودروی محبوب ژاپنی دیگر یعنی مزدا ۲ نیز انتظار میرود که دیسک و صفحه آن بین ۱۰۰ تا ۱۴۰ هزار کیلومتر کارایی داشته باشد.
دیسک و صفحه پژو ۲۰۶ را نیز میتوانیم حدود ۸۰ هزار کیلومتر تعویض کنیم. با این حال، این فاصلههای ذکر شده در تمامی خودروها، میتواند بسته به شرایط رانندگی و نوع استفاده از خودرو متغیر باشد و ممکن است بیشتر یا کمتر شود. توصیه میشود به علائم هشداردهنده مانند سختی در تعویض دنده یا صداهای غیرعادی توجه کرده تا در زمان مناسب اقدام به تعویض کنید.
چگونه عمر صفحه کلاچ کاهش پیدا میکند؟
- بکسل کردن خودروهای دیگر
- رانندگی در شلوغی و ترافیک
- اشتباه در دنده عوض کردن
- شتاب بالا در حین حرکت
- وجود سرنشین بیش از حد مجاز
- تیکاف زدنهای مکرر
- رانندگی با دنده غلط
حرف پایانی
دیسک و صفحه از جمله لوازم یدکی مهم بوده که نقش حیاتی در انتقال قدرت موتور به چرخها دارند. هنگامی که این قطعه خراب شده و بازدهی خود را از دست داده، باید آن را عوض کرد و تأخیر در تعویض صفحه کلاچ میتواند منجر به مشکلات جدی در عملکرد خودرو شود. به طور معمول، تعویض این قطعه بعد از پیمودن ۸۰ هزار کیلومتر توصیه میشود، اما در صورتی که از کیفیت بالایی برخوردار باشد، عمر آن ممکن است به ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار کیلومتر افزایش یابد.
به منظور افزایش طول عمر صفحه کلاچ، بهتر است از وارد کردن فشار زیاد به خودرو خودداری و در شرایط عادی و استاندارد رانندگی کنید. همچنین، تکیه دادن پا بر روی پدال کلاچ باید اجتناب شود تا عمر این قطعه بیشتر شود.
مهم است که این محصول را از مراکز معتبر تهیه کنید و به کیفیت اجناس توجه ویژهای داشته باشید. اگر قصد خرید کیت کلاچ اورجینال مزدا را برای خودروی سواری خود داشته، میتوانید از طریق فروشگاه یدکی شاپ اقدام کنید تا بهترین قطعه و کیفیت را تجربه نمایید. برای خودرو مزدا خود دیسک و صفحه با کیفیت و با قیمت مناسب تهیه کنید.
