در سالهای اخیر، خودروهای چینی به دلیل تنوع مدل، امکانات رفاهی و قیمت رقابتی، حضور چشمگیری در بازارهای جهانی و به ویژه در بازار ایران پیدا کردهاند. این افزایش محبوبیت، تقاضا برای شناخت بیشتر این خودروها و به خصوص آگاهی از نیازهای نگهداری و تعمیر آنها را نیز افزایش داده است. همانند هر خودروی دیگری، وسایل نقلیه ساخت چین نیز دارای قطعاتی هستند که در طول زمان و به دلیل استفاده و استهلاک طبیعی، نیاز به تعویض پیدا میکنند. این قطعات که تحت عنوان “قطعات مصرفی خودروهای چینی” شناخته میشوند، نقش حیاتی در حفظ عملکرد صحیح، ایمنی و طول عمر خودرو ایفا میکنند.
شناخت این قطعات و آگاهی از زمان و نحوه تعویض آنها، برای مالکان خودروهای چینی همچون فونیکس، چک، دیگنیتی و… امری ضروری است. هدف از این مقاله، بررسی جامع و تفصیلی بیشترین قطعات مصرفی خودروهای چینی، کاربرد لوازم یدکی در این خودروها و ارائه اطلاعاتی مفید در این زمینه است.
مفهوم قطعات مصرفی و ضرورت تعویض آنها
قبل از آنکه به قطعات مصرفی خودروهای چینی بپرذازیم، نیاز بوده تا کمی درباره این لوازم صحبت کرد! قطعات مصرفی خودرو به آن دسته از اجزایی اطلاق میشود که در طول زمان و بر اثر عملکرد سیستمهای مختلف خودرو، در معرض فرسایش، سایش، یا تخریب قرار گرفته و عمر مفید مشخصی دارند. این قطعات برخلاف قطعات اصلی و بادوامتر خودرو مانند بلوک موتور یا شاسی که در صورت عدم بروز حادثه یا نقص عمده نیازی به تعویض ندارند، به طور منظم و بر اساس کارکرد یا بازه زمانی مشخصی باید جایگزین شوند.
دلیل اصلی این امر، حفظ راندمان، ایمنی و جلوگیری از آسیب دیدن سایر قطعات گرانتر خودرو است. به عنوان مثال، یک فیلتر روغن کثیف نمیتواند روغن موتور را به درستی تصفیه کند و این امر منجر به افزایش سایش در قطعات داخلی موتور میشود که هزینههای بسیار سنگینتری را به همراه خواهد داشت. بنابراین، درک ضرورت تعویض به موقع لوازم یدکی مصرفی، یک اصل کلیدی در نگهداری خودرو محسوب میشود.
بیشترین قطعات مصرفی خودروهای چینی کداماند؟
با توجه به ماهیت عملکردی خودرو و تجربه بازار، برخی قطعات مصرفی خودروهای چینی، مانند سایر خودروها، بیشتر از بقیه نیاز به تعویض پیدا میکنند و بر همین اساس پرمصرف به شمار میروند. در ادامه به تفکیک به بررسی این قطعات و کاربرد لوازم یدکی مربوط به آنها میپردازیم:
۱. سیستم فیلتراسیون (انواع فیلترها)
سیستم فیلتراسیون در خودرو نقش حیاتی در پاک نگه داشتن سیالات و هوای ورودی به موتور و کابین ایفا میکند. فیلترها از جمله قطعاتی هستند که بر اساس کارکرد موتور یا بازه زمانی مشخصی نیاز به تعویض پیدا نموده و عدم تعویض به موقع آنها میتواند آسیبهای جدی به موتور یا سیستم تهویه وارد کند. در ادامه به انواع فیلتر در بین قطعات مصرفی خودروهای چینی اشاره میکنیم:
- فیلتر روغن خودروهای چینی: این فیلتر وظیفه تصفیه روغن موتور از ذرات فلزی، رسوبات و سایر آلودگیهایی که در اثر کارکرد موتور ایجاد میشوند را بر عهده دارد. روغن موتور تمیز به جهت روانکاری صحیح قطعات داخلی موتور و کاهش سایش ضروری است. عمر مفید فیلتر روغن معمولاً بر اساس کیلومتر کارکرد خودرو تعیین میشود و همواره توصیه شده همزمان با تعویض روغن موتور، فیلتر روغن نیز تعویض گردد. استفاده از فیلتر روغن با کیفیت مناسب برای خودروهای چینی، تضمینکننده سلامت موتور در بلندمدت است.
- فیلتر هوا: این فیلتر هوای ورودی به موتور به منظور احتراق را تصفیه مینماید. ذرات گرد و غبار، حشرات و سایر آلودگیها توسط فیلتر هوا جذب میشوند. کثیف شدن فیلتر هوا منجر به کاهش جریان هوای ورودی به موتور شده که این امر موجب کاهش قدرت موتور، افزایش مصرف سوخت و تولید آلایندگی بیشتر میگردد. عمر مفید فیلتر هوا بسته به شرایط آب و هوایی و میزان گرد و غبار محیط متفاوت است، اما به طور معمول در هر سرویس دورهای یا حداقل سالی یک بار باید بررسی و در صورت نیاز تعویض گردند.
- فیلتر بنزین: وظیفه این فیلتر، تصفیه سوخت ورودی به سیستم انژکتور و موتور از ذرات جامد و آلودگیها است. وجود ناخالصی در بنزین به پمپ بنزین، انژکتورها و سایر قطعات حساس سیستم سوخترسانی آسیب میرساند، و اهمیت استفاده از فیلتر بنزین مناسب با استاندارد خودروی چینی، به دلیل حساسیت بالای سیستمهای سوخترسانی مدرن، بسیار بالاست. زمان تعویض فیلتر بنزین بسته به نوع خودرو، کیفیت سوخت و توصیه سازنده متفاوت است.
- فیلتر اتاق یا فیلتر کابین: این فیلتر نیز هوای ورودی به داخل کابین خودرو از طریق سیستم تهویه را تصفیه میکند، اینگونه که ذرات گرد و غبار، گرده گیاهان، باکتریها و بوهای نامطبوع توسط این فیلتر جذب میشوند. زمان تعویض این محصول در بین قطعات مصرفی خودروهای چینی معمولاً سالی یک بار یا بر اساس توصیه سازنده است.
۲. سیستم ترمز (لنت ترمز و دیسک ترمز)
سیستم ترمز یکی از حیاتیترین سیستمهای ایمنی خودروهای چینی و هر سواری دیگری است و قطعات مصرفی آن به دلیل اصطکاک بالا در معرض فرسایش سریع قرار دارند. سیستم ترمز خودروهای چینی شامل قطعات لنت و دیسک میشود.
- لنت ترمز خودروهای چینی: لنت ترمز بخشی از سیستم ترمز بوده که با ایجاد اصطکاک با دیسک ترمز، سرعت خودرو را کاهش داده و آن را متوقف میکند. میزان سایش لنت ترمز به شدت به شیوه رانندگی، وزن خودرو و کیفیت مواد سازنده لنت بستگی دارد. همچنین رانندگی در ترافیک سنگین شهری که نیاز به ترمزگیری مکرر دارد، باعث سایش سریعتر لنتها خواهد گشت. نشانههای نیاز به تعویض لنت شامل صدای سوت یا خراش هنگام ترمزگیری، کاهش قدرت ترمز و یا روشن شدن چراغ هشدار لنت در برخی خودروها است. لوازم یدکی لنت ترمز برای خودروهای چینی جزو پرتقاضاترین قطعات مصرفی محسوب میشوند.
- دیسک ترمز: دیسک ترمز نیز در اثر تماس با لنتها دچار سایش میشود، هرچند که عمر مفید آن به مراتب بیشتر از لنت است و اکثراً نیاز به تعویض کمتری دارد. با این حال، در صورت سایش بیش از حد، تاب برداشتن یا وجود شیارهای عمیق بر روی سطح دیسک، عملکرد ترمز به شدت مختل شده و باید عوض شود. برخی اوقات، با هر دو یا سه بار تعویض لنت، نیاز به بررسی دقیق و احتمالا تعویض دیسک ترمز نیز وجود دارد.
۳. سیستم احتراق (شمع موتور)
شمع موتور وظیفه ایجاد جرقه برای اشتعال مخلوط هوا و سوخت در سیلندرهای موتور را بر عهده دارد و یکی از مهمترین قطعات مصرفی خودروهای چینی محسوب میگردد و توجه داشته باشید که استفاده از شمع موتور با مشخصات فنی مطابق با خودروی چینی شما برای عملکرد صحیح موتور حیاتی است.
با گذشت زمان و کارکرد موتور، الکترودهای شمع دچار فرسایش شده و فاصله بین آنها تغییر میکند. این امر میتواند منجر به احتراق ناقص، کاهش راندمان موتور، افزایش مصرف سوخت، لرزش موتور و مشکل در استارت زدن خودرو شود. زمان تعویض شمع موتور بسته به نوع شمع (معمولی، پلاتینیوم، ایریدیوم) و توصیه سازنده خودرو متفاوت است، اما به طور کلی هر چند ده هزار کیلومتر نیاز به بررسی و تعویض دارد.
۴. سیستم انتقال قدرت (دیسک و صفحه کلاچ)
در خودروهای با گیربکس دستی، دیسک و صفحه کلاچ از جمله قطعاتی هستند که به دلیل اصطکاک در هنگام تعویض دنده و شروع حرکت، در معرض سایش قرار دارند.
این مجموعه وظیفه قطع و وصل ارتباط بین موتور و گیربکس را برای تعویض دنده یا توقف موقت خودرو بر عهده گرفتهاند. رانندگی مکرر در ترافیک، نیمکلاچ گرفتنهای طولانی و شیوه رانندگی نامناسب، موجب سایش سریعتر دیسک و صفحه کلاچ خواهد شد، که نشانههای خرابی آن شامل بوی سوختگی، سفت شدن پدال کلاچ، لغزش کلاچ (افزایش دور موتور بدون افزایش متناسب سرعت) و یا عدم امکان تعویض دنده است. تعویض دیسک و صفحه کلاچ در خودروهای چینی با گیربکس دستی، یک قطعه مصرفی رایج با عمر مفید متغیر است که به شدت به نحوه استفاده از خودرو بستگی دارد.
۵. تسمهها (تسمه تایم، تسمه دینام و سایر تسمهها)
نه فقط در خودروهای چینی که در تمام اتومبیلها، تسمهها وظیفه انتقال نیرو بین پولیها و به حرکت درآوردن قطعات مختلف را بر عهده دارند. جنس این تسمهها از لاستیک و الیاف مقاوم است اما در اثر گرما، سایش و کشش، دچار فرسودگی میشوند.
- تسمه تایم: این تسمه یکی از حیاتیترین قطعات موتور میباشد که وظیفه آن همگامسازی حرکت میل لنگ و میل سوپاپ است. پاره شدن تسمه تایم در حین کارکرد موتور، برخورد سوپاپها با پیستونها و در نتیجه آسیب جدی و پرهزینه به موتور را در پی دارد. عمر مفید تسمه تایم بر اساس کیلومتر کارکرد یا بازه زمانی مشخصی (هر کدام زودتر فرا برسد) توسط سازنده خودرو تعیین میشود و تعویض آن پیش از اتمام عمر مفید، امری الزامی است.
- تسمه دینام و سایر تسمهها (مانند تسمه هیدرولیک فرمان و تسمه کولر): این تسمهها انتقال نیرو از میل لنگ به قطعاتی مانند دینام (برای شارژ باتری)، پمپ هیدرولیک فرمان (برای فرمانپذیری آسانتر) و کمپرسور کولر (برای تهویه مطبوع) را انجام میدهند. تسمه مصرفی در خودروهای چینی نیز در اثر کارکرد دچار فرسایش، ترکخوردگی و شل شدن میشود. باید بدانید که پاره شدن این تسمهها میتواند باعث از کار افتادن قطعه مربوطه و در مواردی توقف خودرو گردد.
۶. باتری خودروی چینی
باتری یک قطعه با عمر مفید محدود است که به مرور زمان توانایی ذخیره و تأمین جریان الکتریکی آن کاهش مییابد. نشانههای ضعف باتری در خودروهای چینی شامل کند شدن استارت زدن خودرو، کم نور شدن چراغها و یا روشن نشدن خودرو است.
عمر مفید باتری به عوامل متعددی مانند کیفیت باتری، شرایط آب و هوایی (گرما و سرمای شدید)، نحوه استفاده (استفاده مکرر از تجهیزات برقی در زمان خاموشی موتور) و سلامت سیستم شارژ خودرو بستگی داشته و تعویض باتری با یک باتری جدید و مناسب با مشخصات فنی خودروی چینی، برای عملکرد صحیح سیستمهای برقی ضروری است.
۷. تیغه برف پاک کن
تیغههای برف پاک کن وظیفه تمیز کردن شیشه جلو و عقب خودرو را برای دید بهتر راننده در شرایط بارانی یا برفی بر عهده دارند. جنس لاستیکی تیغهها در اثر قرار گرفتن در معرض نور خورشید، تغییرات دما، آلودگیها و استفاده مکرر، دچار سایش، ترکخوردگی و پارگی میشود. مشخص است که تیغههای فرسوده نمیتوانند شیشه را به خوبی تمیز کنند و باعث ایجاد خطوط یا لکه بر روی شیشه میشوند که دید راننده را مختل میکند و ایمنی را کاهش میدهد.
۸. قطعات تعلیق و جلوبندی خودروهای چینی
سیستم تعلیق وظیفه جذب ضربات ناشی از ناهمواریهای جاده و حفظ تماس چرخها با سطح مسیر را بر عهده دارد. جلوبندی بخشی از این سیستم است که در قسمت جلوی خودرو قرار دارد. قطعات مصرفی خودروهای چینی در این بخش، مواردی نظیر کمک فنر، بوشها، میل فرمان و… هستند.
- کمک فنر خودروی چینی: کمک فنرها نوسانات فنرها را کنترل نموده و از بالا و پایین رفتن بیش از حد اتاق خودرو جلوگیری میکنند. کمک فنرهای فرسوده باعث کاهش پایداری خودرو، لرزش فرمان، افزایش مسافت توقف در ترمزگیری و سایش نامنظم لاستیکها میشوند و عمر مفید کمک فنرها نیز، به شدت به شرایط جادهای و شیوه رانندگی بستگی دارد.
- بوشها، میل فرمان، میل موجگیر و سایر اتصالات جلوبندی: این قطعات عمدتاً از جنس پلاستیک فشرده یا لاستیک هستند و در نقاط اتصال قطعات فلزی سیستم تعلیق به یکدیگر یا به شاسی قرار میگیرند. وظیفه آنها جذب لرزشها، کاهش سروصدا و ایجاد انعطاف در سیستم تعلیق است. رانندگی در جادههای نامناسب و ضربات وارده، باعث پارگی یا فرسودگی این بوشها و اتصالات میشود که منجر به ایجاد صداهای اضافی در جلوبندی، انحراف خودرو در حین حرکت و سایش نامنظم لاستیکها میگردد.
عوامل مؤثر بر میزان مصرف قطعات در خودروهای چینی
میزان و سرعت استهلاک قطعات مصرفی در هر خودرو، از جمله خودروهای چینی، تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد. شناخت این عوامل به مالکان کمک میکند تا تخمین بهتری از زمان نیاز به تعویض قطعات داشته باشند. مورد نخست، شیوه رانندگی است. رانندگی تهاجمی، شتابگیریهای ناگهانی، ترمزهای شدید و مکرر، و همچنین رانندگی در مسیرهای پر ترافیک، افزایش استهلاک قطعاتی مانند لنت ترمز، دیسک و صفحه کلاچ (در خودروهای دنده دستی) و حتی سیستم تعلیق را در پی خواهند داشت.
رانندگی در جادههای ناهموار، پر دستانداز و خاکی نیز، فشار مضاعفی بر سیستم تعلیق، جلوبندی، کمک فنرها و لاستیکها وارد کرده و عمر مفید آنها را کم میکند. همچنین شرایط اقلیمی یعنی دماهای بسیار بالا یا پایین، رطوبت زیاد و همچنین قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور خورشید نیز، بر کیفیت و عمر قطعات پلاستیکی، لاستیکی، تسمهها و حتی باتری تأثیر میگذارد.
عامل دیگر بر قطعات مصرفی خودروهای چینی، کیفیت اولیه و لوازم یدکی است. کیفیت ساخت قطعات نصب شده در کارخانه و همچنین کیفیت لوازم یدکی جایگزین، نقش مستقیمی در طول عمر آنها دارد؛ چرا که استفاده از قطعات غیراصل و بیکیفیت نه تنها عمر کوتاهتری داشته، بلکه به سایر قطعات خودرو نیز آسیب میرساند.
همچنین تفاوت در طراحی، وزن، تکنولوژی و کیفیت ساخت قطعات بین مدلهای مختلف خودروهای چینی هم بر نرخ استهلاک قطعات مصرفی اثرگذار است. علاوه بر این، عدم رعایت برنامه سرویسهای دورهای که توسط کارخانه سازنده گفته شده، منجر به عدم بررسی و تعویض به موقع قطعات مصرفی شده و مشکلات جدیتری را ایجاد میکند.
بیشتر بخوانید: بهترین خودروهای چینی بازار ایران
ملاحظات خاص در مورد لوازم یدکی خودروهای چینی
هرچند قطعات مصرفی در خودروهای چینی اصولاً مشابه با سایر خودروها هستند، اما نکاتی در مورد لوازم یدکی آنها وجود دارد که لازم است به آنها توجه شود:
- تنوع برند و مدل: به دلیل تنوع بالای برندها و مدلهای خودروی چینی در بازار، دسترسی به لوازم یدکی دقیق و متناسب با هر مدل خاص اهمیت زیادی دارد. استفاده از قطعهای که با مدل خودرو همخوانی ندارد، پیشنهاد نمیگردد زیرا عملکرد نامناسب یا حتی آسیب دیدن سایر قسمتها را شکل میدهد.
- کیفیت قطعات یدکی: در بازار لوازم یدکی خودروهای چینی، ممکن است با قطعات با سطوح کیفی متفاوت روبرو شوید. توصیه اکید میشود که حتیالامکان از قطعات اصلی هر خودرو یا قطعات با کیفیت مورد تأیید (OEM با برند معتبر) استفاده کنید. قطعات بیکیفیت عمر کوتاهی داشته و میتوانند به خودرو آسیب برسانند.
- دسترسی و قیمت: در گذشته ممکن بود دسترسی به برخی لوازم یدکی خودروهای چینی دشوار باشد، اما با افزایش تعداد این خودروها در بازار، شبکه توزیع و فروش لوازم یدکی نیز گسترش یافته است. با این حال، همچنان شاید قیمت برخی قطعات یدکی نسبت به خودروهای قدیمیتر موجود در بازار متفاوت باشد. مقایسه قیمت و کیفیت بین فروشندگان مختلف از جمله فروشگاه یدکی شاپ توصیه میشود.
- اهمیت تشخیص قطعه اصل از تقلبی: متأسفانه در بازار لوازم یدکی، امکان مواجه شدن با قطعات تقلبی وجود دارد. قطعات تقلبی کیفیت پایینتری دارند و میتوانند برای خودرو خطرناک باشند. خرید از فروشندگان معتبر و توجه به نشانههای اصالت کالا را از یاد نبرید.
اهمیت سرویسهای دورهای و بازرسی منظم
در کنار توجه به قطعات مصرفی خودروهای چینی، برای اطمینان از سلامت خودرو و تشخیص به موقع، نیاز به تعویض قطعات مصرفی، رعایت برنامه سرویسهای دورهای که توسط کارخانه سازنده در دفترچه راهنمای خودرو قید شده، امری حیاتی به شمار میرود. در این سرویسها، علاوه بر تعویض روغن و فیلترها که از اصلیترین قطعات مصرفی ماشینهای چینی هستند، سایر قطعات مانند لنت ترمز، تسمهها، شمعها و قطعات جلوبندی نیز مورد بازرسی قرار میگیرند.
بازرسی منظم توسط مکانیک ماهر و آشنا با خودروهای چینی، میتواند به تشخیص فرسودگی قطعات پیش از بروز مشکل جدی کمک فراوانی کند. به عنوان مثال، تشخیص سایش بیش از حد لنت ترمز قبل از آسیب دیدن دیسک، میتواند جلوی هزینههای اضافی را بگیرد.
نتیجهگیری قطعات مصرفی خودروهای چینی
در نهایت، شناخت بیشترین قطعات مصرفی خودروهای چینی و آگاهی از کاربرد لوازم یدکی مربوط به آنها، گام مهمی در جهت نگهداری صحیح و ایمن این خودروها محسوب میشود. قطعاتی نظیر انواع فیلترهای روغن، هوا و بنزین، کمک فنر، واشر سرسیلندر، لنت ترمز، شمع موتور، تسمه تایم، باتری، تیغه برف پاک کن، آینه بغل و برخی قطعات جلوبندی و تعلیق، جزو پرکاربردترین لوازم یدکی در خودروهای چینی هستند که نیاز به تعویض دورهای دارند.
در حالی که اصول استهلاک قطعات در تمام خودروها مشابه است، توجه به کیفیت لوازم یدکی مورد استفاده در خودروهای چینی اهمیت بسزایی دارد. برای خرید لوازم یدکی خودروهای چینی میتوانید از طریق فروشگاه یدکی شاپ که واردکننده مستقیم قطعات مصرفی خودروهای چینی است، اقدام کرده و محصول مدنظر را با تضمین کیفیت و اصالت، و قیمت مناسب در کمترین زمان ممکن، تهیه کنید. یدکی شاپ؛ فروشگاه لوازم یدکی مزدا و خودروهای چینی.
